Làng nghề bún Song Thằn – Bình Định

Làng nghề bún Song Thằn – Bình Định

Thăm làng nghề bún Song Thằn truyền thống thủ công làm bún số 8, bún củ chuối (bún dong), bún gạo và đặc biệt là bún Song Thằn được làm nhiều nhất tại An Thái, TX An Nhơn, Tỉnh Bình Định.

Làng Nghề An Thái

Đường đi

Nếu bạn là người xứ khác đến thăm chơi hay du lịch tại Quy Nhơn – Bình Định, hãy dành chút thời gian đến thăm làng nghề An Thái. Nếu là du khách, có thể bạn đã đi Kỳ Co, hòn Khô hay Cù Lao Xanh và ít nhiều đã thưởng thức hải sản của Quy Nhơn – Bình Định rồi, vậy thì hãy tìm hiểu về món ăn độc đáo và cách làm ra nó thử nhé.

Cách Quy Nhơn 32km, theo QL19, QL1 và ĐT636B bạn có thể di chuyển bằng xe máy hoặc xe du lịch từ 4-45 chỗ ngồi nhé

 

 

Nguồn gốc

Làng nghề truyền thống bún khô và bánh tráng An Thái nằm ở phía bắc thôn An Thái, xã Nhơn Phúc. An Thái là thủ phủ của huyện Tuy Viễn xưa, người Minh Hương cư ngụ và kinh doanh sản xuất – thương mại đông đúc. Vị thế địa lý thuận lợi nằm dọc trên hữu ngạn sông n, nên ghe bầu từ cửa Thị Nại, cảng nước Mặn, và cảng Gò Bồi lên mua bán tấp nập. Đây là một vùng thị tứ sầm uất, nơi trung tâm mua bán trao đổi hàng hóa từ Bình Khê (nay là huyện Tây Sơn) xuống và từ các tỉnh khác qua đầm Thị Nại lên.

Làng Nghề Bún An Thái

Nghề gốm cổ truyền

Phía bắc An Thái bên tả ngạn Sông n là các làng nghề gốm cổ như làng gốm Cây Me, làng gốm… nên ghe thuyền đoạn sông n này đông vui, kẻ trên bến người dưới thuyền mua mua bán bán hàng nông sản, thủy sản và hàng thủ ng

 

Dấu ấn người Hoa

Thời kỳ người Hoa kiều Minh Hương bỏ nhà Thanh ra đi, họ tụ tập đến các nơi thị tứ của nước ta, họ làm đủ ngành nghề và quần tụ đùm bọc nhau cùng phát triển. Tại An Thái có những họ như Lâm, Diệp, Tạ, Lý, Trần…tham gia sản xuất các ngành nghề nổi tiếng, sản xuất ra các sản phẩm như giấy, bún, cơ kim khí …

 

Bún Vàng An Thái

Nguồn nước làm bún

Chạy dọc thị tứ An Thái là Sông n có bãi cát vàng rộng to, nước sông trong ngần đó là điều kiện rất tốt cho nghề làm bún và bánh tráng phát triển (khi xưa chưa có giếng khơi, người sản xuất dùng nước sông để làm tinh bột và làm bún, thời đó nước sông sạch không bị ô nhiễm như bây giờ). Các cơ sở sản xuất bún được xây dựng nhiều trên bãi cát, chủ yếu là các láng trại vì chỉ sản xuất mùa khô còn mùa mưa gió thì dỡ cất không sản xuất được.

 

Các loại bún An Thái

Bún khô của làng nghề An Thái hiện nay có các loại như: bún số 8, bún gạo vắt tròn, bún dong (bún củ chuối), bún gạo giả mỳ, bún bột mỳ ta, bánh phở, và đặc biệt là bún đậu xanh Song Thằn.

 

Cách làm bún Song Thằn

Bún Song Thằn là đặc sản độc đáo của làng nghề An Thái, 5 kg đậu xanh hạt được xay và chắc lọc nước nhiều lần cho ra 1,2 kg bột đậu xanh tinh chất trắng tinh, rồi 1,2 kg bột đậu xanh đem nhồi rê làm thành 1 kg bún Song Thằn khô. Chất lượng bún rất ngon, dinh dưỡng cao, nhưng vì thời giá đậu xanh quá cao nên giá bún Song Thằn hiện nay cao ngất ngưỡng: 180.000 đ/1 kg.

 

Bánh Tráng An Thái

Nguồn gốc tên gọi Song Thằn

Thời phong kiến, bún Song Thằn được sản xuất có hình dáng khác với hiện nay: sơi bún được người thợ rê thành 2 sợi song song vào nồi nước đang sôi ( nên tên gọi là song thằn là từ hai sợi này), bún chín được vớt ra thành nhóm sợi kéo thẳng dài gần cả mét phơi trên vỉ phên tre, Sợi bún sau khi phơi khô được bó thành bó và đóng thành kiện để các lái buôn đem sang Trung Hoa tiêu thụ.

Đến khoảng năm 40 của thế kỷ 20 thì sợi bún được kéo phơi trên phên tre có lót vải thành vĩ bún hình chữ nhật như hình thức bây giờ. Sau đó số lổ của phểu rê được đục lổ tăng nhiều lên không còn loại hai lổ như phểu hồi xưa, năng xuất rê bún tăng hơn cũ.

Nhưng cách rê bún Song Thằn hiện nay năng suất thấp, cần phải cơ giới hóa máy móc thiết bị ng đoạn rê để tăng sản lượng và chất lượng bún.

 

Làng nghề bún

Nghề bánh tráng An Thái

Bánh tráng của làng nghề An Thái là bánh tráng mỏng dùng để cuốn, hay dùng làm bánh đa nem (chả ram, chả giò…)

Hiện nay đã có trên 10 máy sản xuất bánh tráng, năng suất bình quân mỗi máy từ 80 kg đến 120 kg / 1 giờ sản xuất, bánh tráng chạy từ máy ra thành dải như dải lụa:

Thị trường tiêu thụ sản phẩm bún khô – bánh tráng của làng nghề An Thái hiện nay là các tỉnh duyên hải miền trung, các tỉnh cao nguyên và một số tỉnh miền nam cũng như thành phố Hồ Chí Minh.

Riêng bún Song Thằn được thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội tiêu thụ mạnh. Nhiều Việt Kiều về nước đã tìm mua bún Song Thằn để làm quà và sử dụng